Birisi size küfür etti, toplum içinde sizi aşağıladı ya da sosyal medyada onurunuzu zedeleyecek sözler sarf etti. Peki şimdi ne olacak? Hakaret suçu ve cezası, günlük hayatta en çok karşılaşılan ceza hukuku konularından biri olmasına rağmen birçok kişi haklarını tam olarak bilmiyor.

Bu yazıda Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi çerçevesinde hakaret suçunun ne olduğunu, ceza miktarlarını, nitelikli hallerini, şikayet süresini ve dava sürecini ele alacağız.

Kartal ve çevresinde hakaret mağduru olan ya da hakaret iddiasıyla karşı karşıya kalan kişilerin sıklıkla merak ettiği soruları Kartal'da ikamet eden Akdemir Avukatlık Bürosu olarak yanıtlamaya çalışacağız.

Hakaret Suçu Nedir?

TCK'nın 125. maddesi hakaret suçunu şöyle tanımlar: bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle kişilik değerlerine saldırmak. Yani hakaret suçu iki farklı hareketle işlenebilir.

Birincisi somut fiil isnadıdır. Bir kişiye doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilir nitelikte belirli bir eylem yakıştırmaktır. Örneğin bir komşunuza toplantıda "bu adam herkesi dolandırıyor" demek somut fiil isnadıdır ve hakaret suçunu oluşturabilir.

İkincisi ise sövmedir. Genel ve soyut nitelikteki ifadelerle bir kimseyi değersizleştirmek, aşağılamaktır. Doğrudan küfür etmek bunun en bilinen örneğidir.

Peki her kaba söz hakaret midir? Hayır. Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre "terbiyesiz", "saygısız", "yalancı" gibi ifadeler kaba ve nezaketsiz söz sayılır ama hakaret suçunu oluşturmaz. Aynı şekilde "Allah belanı versin" gibi beddua niteliğindeki sözler de Yargıtay tarafından hakaret olarak kabul edilmemektedir. Bu ayrımı doğru yapmak, davanın sonucunu doğrudan etkiler.

Hakaret Suçunun Cezası Ne Kadar?

TCK 125/1'e göre hakaret suçunun temel halinin cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Burada önemli bir nokta var: hakim bu iki yaptırımdan yalnızca birini seçer, ikisini birlikte veremez.

Adli para cezası tercih edilirse nasıl hesaplanır? Hakim önce bir gün sayısı belirler (5 ile 730 gün arası), sonra failin ekonomik durumuna göre günlük 100 TL ile 500 TL arasında bir birim miktar takdir eder. Örneğin 90 gün üzerinden alt sınırdan hesaplandığında 9.000 TL, üst sınırdan hesaplandığında 45.000 TL adli para cezası çıkabilir. Bu rakamlar 2026 itibarıyla geçerli güncel tutarlardır.

Hakaret Suçunun Nitelikli Halleri

Bazı durumlarda hakaret suçu daha ağır cezalandırılır. TCK 125/3'e göre şu hallerde cezanın alt sınırı 1 yıldan başlar:

• Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret (TCK 125/3-a): Polise ceza yazarken, doktora muayene sırasında, öğretmene görev başında hakaret etmek bu kapsamdadır. Bu hal şikayete bağlı değildir ve savcılık resen soruşturma başlatır.
• Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç ve kanaatler nedeniyle hakaret (TCK 125/3-b): Bir kişinin inancını açıklamasından veya değiştirmesinden dolayı hakaret edilmesi durumunda uygulanır.
• Kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle hakaret (TCK 125/3-c): Dini değerleri hedef alan hakaretlerde geçerlidir.

Bunların dışında sağlık çalışanlarına görevleri sebebiyle hakaret edilmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Bu düzenleme 3359 sayılı Kanun'un Ek 12. maddesiyle getirilmiştir ve doktor, hemşire, ambulans teknikeri gibi tüm sağlık personelini kapsar.

Alenen Hakaret: Sosyal Medya Etkisi

TCK 125/4'e göre hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır. Peki aleniyet ne demek? Hakaretin belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilir, duyulabilir bir ortamda gerçekleşmesidir.

İşte tam burada sosyal medya devreye giriyor. Yargıtay, Twitter (X), Instagram, Facebook, TikTok gibi platformlardaki herkese açık paylaşımları aleni ortam olarak kabul ediyor. Yani sosyal medyada birine yönelik hakaret içerikli bir yorum yazdığınızda otomatik olarak ceza artırımıyla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Özel mesajlar (DM) ise farklı değerlendiriliyor. WhatsApp'tan veya Instagram DM'den doğrudan mağdura gönderilen hakaret, TCK 125/2 kapsamında ileti yoluyla hakaret sayılır ve huzurda hakaret gibi cezalandırılır. Ancak aleniyet unsuru genellikle oluşmaz.

Huzurda ve Gıyapta Hakaret Farkı

Hakaret suçunda önemli bir ayrım daha var. Mağdurun yüzüne karşı yapılan hakaret ile arkasından yapılan hakaret farklı kurallara tabidir.

Gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az 3 kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Yani mağdurun olmadığı bir ortamda yapılan hakareti en az 3 kişi duymuş veya öğrenmiş olmalıdır. Bu 3 kişinin aynı anda aynı yerde olması şart değildir; farklı zamanlarda öğrenmiş olmaları da yeterlidir. Ancak sadece 1 veya 2 kişi duymuşsa gıyapta hakaret suçu oluşmaz.

Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrik

Tartışma sırasında iki taraf da birbirine hakaret etmiş olabilir. TCK 129/3'e göre karşılıklı hakaret halinde hakimin iki seçeneği vardır: tarafların cezasını üçte birine kadar indirebilir ya da hiç ceza vermeyebilir. Hakim bu kararı verirken tartışmayı kimin başlattığına, söylenen sözlerin ağırlığına ve olayın genel bağlamına bakar.

Benzer şekilde hakaretin bir haksız fiile tepki olarak işlenmesi halinde de (TCK 129/1) ceza indirilebilir veya hiç verilmeyebilir. Haksız fiil kasten yaralama ise (TCK 129/2) hakaret eden kişiye ceza verilmez; bu bir şahsi cezasızlık nedenidir.

Şikayet Süresi ve Başvuru

Hakaret suçunun temel hali şikayete bağlıdır. Mağdurun hem fiili hem de faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; bir gün bile geçirseniz şikayet hakkınız ortadan kalkar.

Şikayet, bulunduğunuz yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe vererek veya en yakın karakola başvurarak yapılabilir. Sosyal medyadan hakaret durumunda ekran görüntüsü almak ve mümkünse noterden e-tespit yaptırmak delil açısından büyük önem taşır.

İstisna olarak kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikayete tabi değildir; savcılık resen soruşturma yapar ve mağdurun şikayetten vazgeçmesi davayı düşürmez.

Ön Ödeme ve Uzlaşma: 2026 Güncel Durum

9. Yargı Paketi ile önemli bir değişiklik geldi. TCK 125/2 kapsamındaki ileti yoluyla hakaret (mesaj, e-posta, sosyal medya DM) artık uzlaştırma kapsamından çıkarılmış ve ön ödeme kapsamına alınmıştır.

Bu ne anlama geliyor? Savcılık, faile belirli bir miktar ödeme teklif eder. Fail bu tutarı süresi içinde öderse hakkında dava açılmaz, açılmışsa düşer. Ön ödeme tutarı, cezanın alt sınırı üzerinden hesaplanır. TCK 125/1-2 için alt sınır 3 ay (90 gün) olduğundan 90 × 100 TL = 9.000 TL şeklinde bir ön ödeme teklifi söz konusu olabilir. Ancak kamu görevlisine karşı işlenen hakaretlerde ön ödeme uygulanmaz.

Hakaret Suçunda Manevi Tazminat

Ceza davasından bağımsız olarak mağdurun manevi tazminat davası açma hakkı da vardır. Hakaret nedeniyle kişilik hakları ihlal edilen kişi, Asliye Hukuk Mahkemesi'nde TBK 58 ve TMK 24-25 hükümleri çerçevesinde tazminat talep edebilir. Mahkeme tazminat miktarını belirlerken hakaretin ağırlığını, aleni olup olmadığını, mağdurun toplumdaki konumunu ve failin ekonomik durumunu dikkate alır.

Önemli bir husus: ceza davasında mahkumiyet kararı çıkmasa bile hukuk mahkemesinde manevi tazminata hükmedilebilir. İki süreç birbirinden bağımsızdır.

Kartal'da Hakaret Suçuyla İlgili Hukuki Destek

Hakaret suçu ister mağdur ister sanık tarafında olun ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir. Sürecin doğru yönetilmesi, şikayet süresinin kaçırılmaması, delillerin usulüne uygun toplanması ve ön ödeme veya uzlaşma sürecinin stratejik değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Akdemir Hukuk Bürosu olarak Kartal'ın Soğanlık semtinde yer alan ofisimizde Av. Muhammet Akdemir, hakaret suçu davalarında hem mağdur hem de sanık müvekkillerine ceza hukuku alanında danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Kartal'ın Cevizli, Cumhuriyet, Çarşı, Çavuşoğlu, Esentepe, Ferhat Paşa, Gümüşpınar, Hürriyet, Karlıktepe, Kordonboyu, Orhantepe, Orta, Petroliş, Rahmanlar, Soğanlık, Yalı, Yeni, Uğur Mumcu, Yakacık ve Yeşilbağlar mahallelerinden ve Maltepe, Pendik gibi komşu ilçelerden kolayca ulaşılabilecek konumdayız.

Ofisimiz Kartal metro durağına, Kartal Adliyesine ve E-5 karayoluna yakın mesafededir.

Daha detaylı bilgi almak ve hukuki danışmanlık için İstanbul Kartal/Soğanlık'ta bulunan Akdemir Hukuk Bürosu'nu ziyaret edebilir veya 0 505 589 86 36 numaralı telefondan iletişime geçebilirsiniz. Ceza Hukuku  alanında uzman büromuz, sizlere hukuki destek sağlamaya hazırdır.

Avukat Muhammet Akdemir Kimdir?